ایرانی فایل

فروش فایل های قابل دانلود

ایرانی فایل

فروش فایل های قابل دانلود

دانلودخلاصه کتاب اندازه شهر اسفندیار زبردست

دانلودخلاصه کتاب اندازه شهر اسفندیار زبردست

Image result for ‫کتاب اندازه شهرزبردست‬‎

 

در این پست خلاصه کتاب اندازه شهر تالیف اسفندیار زبردست با فرمت PDF در 26 صفحه در اختیار شما عزیزان قرار گرفته است،در صورت تمایل می توانید این محصول را از فروشگاه خریداری و دانلود نمایید.

 

 

 





چهل قانون عشق

چهل قانون عشق

چهل قانون عشق

ایلیف شفق متولد 1971 یکی از مهم ترین زنان نویسنده ترکیه است که کتاب هایش بسیار پرفروش هستند. او در کتاب چهل قانون عشق زندگی مولانا را به شکلی مدرن روایت می کند. مولانا جلال الدین پیش از آنکه شاعری جهانی شود٬ با احساس پوچی توجیه ناپذیری در جدال بود. با وجود هزاران تحسین کننده و شاگردانی که داشت٬ مولانا احساس می کرد چیزی در زندگی اش کم است. درویشی به نام شمس تبریزی پاسخ او بود. این دو یک روح در دوبدن بودند و از نظرعلمی هم مرتبه. آنها به بحث های گوناگون درمورد خدا٬ انسان وعشق آسمانی پرداختند. دوستی آنها در قرن 13 میلادی زندگی مولانا را تغییر داد. خلاصه رمان چهل قانون عشق اثر الیف شفق : الا زن آمریکایی است که احساس خوشبختی نمی کند٬ او به تازگی کار در آژانس ادبی را آغاز کرده است. دست نویسی به دستش می رسد و شروع به خواندن می کند٬ این دست نویس شرح زندگی مولانا است. شفق در این رمان بین گذشته و زمان حال در حال سفر است٬ بین نورف همپتون در ماساچوست و قونیه در ترکیه در میانه قرن 13 میلادی. او داستان را از زاویه دید چند کاراکتر روایت می کند. شفق برای پرداخت شخصیت مولوی و شمس تبریزی از زندگینامه های موجود استفاده کرده است و آنها را در روایتش دوباره زنده کرده است. 40 قانونی که در عنوان کتاب به آن اشاره شده٬ به قانون هایی برمی گردد که شمس در گذر زمان و زیرپا گذاشتن زمین به آنها رسیده است. قوانینی چون: شکیبایی به چه معناست؟ بدین معنا که به خار بنگری و گل بینی٬ به ماه بنگری و طلوع بینی... دوستان خدا هیچگاه ناشکیب نمی شوند٬ چون می دانند ماه کامل شدن هلال ماه زمان می برد.





پاورپوینت درباره بررسی رابطه میزان سرمایه اجتماعی با عملکرد منابع انسانی سازمانهای رفاهی سازمان تامین اجتماعی

پاورپوینت درباره بررسی رابطه میزان سرمایه اجتماعی با عملکرد منابع انسانی سازمانهای رفاهی سازمان تامین اجتماعی

پاورپوینت درباره بررسی رابطه میزان سرمایه اجتماعی با عملکرد منابع انسانی سازمانهای رفاهی سازمان تامین اجتماعی

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : PowerPoint
نوع فایل : .ppt ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد اسلاید :
43 اسلاید

 

بررسی رابطه میزان سرمایه اجتماعی با عملکرد منابع انسانی سازمانهای رفاهی :

سازمان تامین اجتماعی طرح مساله
میزان سرمایه اجتماعی منابع انسانی ( کارشناسان و کمک کارشناسان ) سازمان تامین اجتماعی چقدر است؟
و این میزان سرمایه اجتماعی چه رابطه ای با عملکرد آنان دارد ؟

هدف اصلی تحقیق
بررسی ارتباط میان سرمایه اجتماعی و عملکرد منابع انسانی ( کارشناسان و کمک کارشناسان ) سازمان تامین اجتماعی

محدوده مکانی : شعب 31 گانه ی بیمه ای سازمان تامین اجتماعی اداره کل تهران بزرگ

زمان پژوهش : آبان ماه 1386

اهمیت و ضرورت تحقیق
سازمانها شالوده های اصلی اجتماع امروزی هستند و افراد مهمترین دارائی سازمان محسوب می گردند.
در نظر داشتن سرمایه اجتماعی ، به عنوان عاملی غیر مادی که می تواند با سیاست گذاریهای درست و کم هزینه در عملکرد منابع انسانی تاثیری محسوس داشته باشد برای همه سازمانها یک ضرورت به نظر می رسد.





پراکنش وتنوع قارچMacrophomina phaseolina (Tassi) Goid با استفاده از کلرات پتاسیم در استان مازندران

پراکنش وتنوع قارچMacrophomina phaseolina (Tassi) Goid با استفاده از کلرات پتاسیم در استان مازندران

پراکنش وتنوع قارچMacrophomina phaseolina (Tassi) Goid با استفاده از کلرات پتاسیم در استان مازندران

چکیده:

پوسیدگی ذغالیسویا ناشی از (Tassi) GoidMacrophomina phaseolinaیکی از بیماری­های مهم سویا در ایران وجهان به شمار می­رود.قارچ عامل بیماری، خاکزاد و بذر­زاد بوده که موجب خسارت کمی و کیفی محصول می­گردد. بنابراین شناسایی، گسترش و کنترل بیماری از اهمیت فراوانی در ایران برخوردار است. برای کنترل شیمیایی این بیماری به علت خاکزی بودن، محدودیت­هایی مثل مشکلات زیست محیطی و اقتصادی در استفاده از سموم وجود دارد. تعیین میزان آلودگی خاک به قارچ عامل بیماری برای مدیریت کنترل آن از اهمیت زیادی برخوردار است. در این بررسی تعداد اسکلروت­های موجود در خاک مزارع مختلف، درصد آلودگی مزارع به بیماری، تعیین نقشه پراکنش بیماری در استان مازندران، میزان آلودگی بذر، گروه­بندی جدایه­های قارچ M. phaseolinaبراساس محیط کلرات پتاسیم، تعیین دمای کمینه، بهینه و بیشینه رشد قارچ عامل بیماری در آزمایشگاه و تأثیر شرایط خاک در باقی ماندن میزان اسکلروت در خاک بررسی گردید. در این بررسی تعداد اسکلروت­ها در خاک حداکثر با میانگین 5/27 عدد در خاک­هایی با بافت سبک در شمال استان مازندران و حداقل با میانگین 6/14 عدد در هر گرم خاک در جنوب مازندران با خاک­هایی با بافت سنگین تعیین گردید. بیشترین درصد آلودگی مزارع سویا به بیماری پوسیدگی ذغالی در شمال استان مازندران با 28 درصد و کم­ترین آن در جنوب استان مازندران با 5/8 درصد تعیین گردید. با استفاده از محیط کلرات پتاسیم جدایه­های قارچ M. phaseolinaدارای سه شکل نرمال، پرمانند و با رشد محدود بودند. دمای کمینه، بهینه و بیشینه رشد قارچ به ترتیب 10، 35 و 40 درجه سانتی گراد تعییین گردید.

کلمات کلیدی: سویا، پوسیدگی ذغالی، اسکلروت، درصد آلودگی، رشد کلنی

فهرست مطالب

عنوان صفحه

چکیده 1

فصل اول : مقدمه

1- 1- تاریخچه و گیاه شناسی سویا3

1-2- بیماری های سویا6

1-2-1-پوسیدگی ذغالی(Soybean Charcoal Rot6

1-2-2- بیماری پوسیدگی فیتوفترایی سویا(phytophtora rotof soybean) 8

1-2-3- بیماری مرگ گیاهچه(Rhizoctonia solani 9

1-2-4-بیماری ناشی از نماتدها در سویا11

1-3- اهداف تحقیق12

فصل دوم : مروری بر منابع

2-1- بیماری پوسیدگی ذغالی14

2-2- میزبان­های مهم قارچ(M. phaseolina) در ایران14

2-3- پراکنش جغرافیایی قارچ عامل پوسیدگی ذغالی(M. phaseolina)

در ایرانو جهان18

2-4- زیست شناسی قارچ عامل بیماری20

2-5- Macrophomina phaseolina24

2-6- ریخت شناسی قارچ M. phaseolina26

2-7- چرخه زندگی M. phaseolina29

2-8- نشانه­ها و زمان ظهور بیماری پوسیدگی ذغالیدر مزارع سویا 30

2-9- گروه­بندی قارچ M. phaseolina با استفاده از محیط کلرات پتاسیم 34

2-10- عوامل موثر در زنده ماندن اسکلروت در خاک.......... 35

2-11- اهمیت و خسارت بیماری.................................................... 37

2-12- مدیریت کنترل بیماری...................................................... 38

2-12-1- آبیاری و تأمین رطوبت مناسب خاک در ماه­های خشک 38

2-12-2- آلودگی بذر به قارچ عامل بیماری ....................... 38

2-12-3- تناوب زراعی................................................................... 39

2-12-4- تأثیر عملیات شخم­زنی در تراکم جمعیت قارچ M. phaseolina در خاک40

2-12-5- حذف اندام­های آلوده محصول بعد از برداشت....... 40

فصل سوم : مواد و روش­ها

3-1- نمونه برداری، جداسازی و خالص سازی قارچ عامل بیماری 42

3-1-1- نمونه برداری................................................................... 42

3-1-2- جدا سازی و خالص سازی قارچ عامل بیماری............ 43

3-2- گروه­بندیجدایه­های قارچ M. phaseolina از مناطق مختلف مازندران با استفاده

از محیط کشت اختصاصی کلرات پتاسیم...................................... 44

3-3- تعیین درصد آلودگی مزارع سویا به پوسیدگی ذغالی 46

3-4- تعیین جمعیت اسکلروت­های قارچ در خاک....................... 47

3-5- تعیین درصد آلودگی بذر.................................................... 49

3-6- ارزیابی بیماری پوسیدگی ذغالی در مراحل مختلف رشدی گیاه سویا............................................................................................................. 50

3-7- اندازه­گیری وزن صد دانه................................................. 52

3-8- تعیین دمای کمینه، بهینه و بیشینه­ی سرعت رشد پرگنه­های قارچ52

فصل چهارم : نتایج

4-1- جدایه­های قارچ عامل بیماری........................................... 55

4-2- علائم بیماری پوسیدگی زغالی ناشی از قارچ M. phaseolina56

4-3- مشخصات قارچ عامل بیماری(M. phaseolina)....................... 61

4-4- پراکنش قارچ عامل بیماری در استان مازندران....... 63

4-5- گروه­بندی جدایه­های قارچ M. phaseolina در محیط کلرات پتاسیم 64

4-6- جمعیت اسکلروت­های قارچ عامل بیماری در خاک.......... 70

4-7- درصد آلودگی مزارع سویا به بیماری پوسیدگی ذغالی 74

4-8- درصد آلودگی بذر................................................................. 75

4-9- تعیین دمای کمینه، بهینه، بیشینه­ی سرعت رشد پرگنه­های قارچ 78

فصل پنجم : بحث و بررسی .................... 79

پیشنهاد................................. 83

فصل ششم : منابع.......................... 84

چکیده انگلیسی............................ 97

فهرست جداول

عنوان صفحه

جدول 1-1- سطح زیر کشت و میزانتولیدسویا دردنیاوعمده­ترین کشورهایتولیدکننده طی

سال­های 2003 تا2006.................................................................... 5

جدول1-2- سطح زیر کشت و میزان تولید سویا درکشور و استان­­ مازندران طی سال­های

1385 تا 1389......................... 5

جدول2-1- میزبان های مهم قارچ M. phaseolina درایران........ 15

جدول2-2- رده­­بندی قدیم و جدید قارچ عامل بیماری(M. phaseolina) 25

جدول2-3- میزان نفوذ آب در خاک­های مختلف........................... 36

جدول3-1-مراحل مختلف رشدی گیاه سویا.................................. 52

جدول 4-1- مشخصات محل و میزبان جدایه های قارچ M. phaseolina55

جدول 4-2- واکنشرشدیجدایه­های قارچM. phaseolinaجداشده

ازمیزبان هایمختلفوتیپ­های رشدی حاصلازآن­هابررویمحیطحاویکلراتپتاسیم.................................................................................................. 66

جدول4-3- مقایسه 24 ایزوله قارچ M. phaseolina براساس میزان رشد شعاعی در محیط

PDA و محیط کلرات پتاسیم................................................ 68

جدول 4-4- تعداد اسکلروت­ها در انواع بافت­ خاک، اسیدیته(PH)و درصد

مواد آلی(%O.C)................................................................................. 70

جدول4-5- تعیین درصدآلودگی بذر............................................... 76

جدول4-6- تعیین اندازه­گیری وزن صد دانه............................. 77

فهرست اشکال

عنوان صفحه

شکل1-1- پوسیدگی ذغالی سویا.................................................... 7

شکل1-2- بیماری پوسیدگی فیتوفترایی سویا................................ 9

شکل1-3- بیماری مرگ گیاهچه سویا............... 10

شکل1-4- نماتد گره ریشه............................................................ 11

شکل2-1- پراکنش جغرافیایی قارچ M. phaseolinaدر ایران19

شکل2-2- پراکنش جغرافیایی قارچ M. phaseolinaدر جهان..... 20

شکل2-3- انتقال قارچ عامل بیماری از طریق بذر.............. 23

شکل2-4- جوانه زدن اسکلروت...................................................... 23

شکل2-5- بذر آلوده جوانه زده که به سرعت از بین می­رود 24

شکل2-6- اسکلروت­های(سختینه­ها) سیاه رنگ قارچ با ظاهر مشبک مانند27

شکل2-7- اسکلروت­ها از اجتماع سلول­های هیف به وجود می­آیند 27

شکل2-8- در اوایل رشد هیف­ها کاملاً شفاف و فاصله بین جداره­های عرضی خیلی زیاد است................................................................................ 28

شکل2-9- با افزایش سن قطر هیف­ها افزایش یافته و سیتوپلاسم آن­ها حفره­دار می­شود.................................................................................................. 28

شکل2-10- ریسه قارچ عامل بیماری با حالت فشردگی در محل انشعاب 29

شکل2-11- A))در مراحل اولیه آلودگی طوقه بوته­های آلوده در محل تماس با سطح خاک و کمی

بالاتر به رنگ قهوه­ای روشن درمی­آید، B))در مراحل انتهایی، آلودگی تا قسمت بالای ساقه پیشروی

کرده و ساقه به رنگ قهوه­ای تیره تا سیاه دیده می­شود. 32

شکل2-12- A)) در بوته­های سالم بافت کاملاً شفاف و زنده است و ریشه­های فرعی وجود داشته

B)) در بوته­های آلوده، زیر اپیدرم کاملاً حالت ذغالی دارد و ریشه­های فرعی وجود ندارد............................................................................ 33

شکل2-13- تشکیل اسکلروت در بافت زیر اپیدرم................... 34

شکل2-14- مثلث بافت خاک............................................................ 36

شکل3-1- مزرعه سویا آلوده به بیماری پوسیدگی ذغالی(دشت ناز- ساری)............................................................................................................. 42

شکل3-2- جدا­سازی قارچ M. phaseolinaروی محیط کشت PDA..... 43

شکل3-3- خالص­سازی قارچ M. phaseolinaروی محیط کشت PDA... 44

شکل3-4- محیط کشت کلرات پتاسیم........................................................ 45

شکل3-5- کادر اندازی و شمارش تعداد گیاهان سالم و آلوده 46

شکل 3-6- جداسازی و تعیین جمعیت اسکلروت­های قارچ در خاک 47

شکل3-7- شمارش اسکلروت­ها در نمونه خاک..................................... 48

شکل3-8- (A). بذرهای حاصل از بوته­های سالم در تشتک­های پتری حاوی محیط کشت

PDAB)). بذرهای حاصل از بوته­های آلوده در تشتک­های پتری حاوی محیط کشت PDA............................................................................................. 49

شکل3-9- A)) بذور جدا شده از بوته­های سالم B)) بذور جدا شده از بوته­های آلوده با

لکه­های قهوه­ای تا سیاه در روی آنها........................................ 52

شکل3-10- A)) قرار دادن دیسک 5 میلیمتری قارچ در وسط پتری حاوی محیط کشت PDA

B)) رشد پرگنه­ها پس از 24 ساعت.............................................. 53

شکل4-1- مزرعه سویا آلوده به بیماری پوسیدگی ذغالی... 57

شکل4-2- تشکیل نشدن غلاف در اثر خشکیدگی پیش از موعد. 57

شکل4-3-A)) بذور حاصل از بوته­های سالم (B) بذور حاصل از بوته­های آلوده ................................................................................................ 58

شکل4-4- علائم آلودگی در ساقه­های آلوده سویا................... 59

4-5- ریشه سالم وآلوده به بیماری پوسیدگی ذغالی.......... 60

شکل4-6- (A)پرگنه­های قارچ به رنگ سفید شیری B)) ریسه جوان با سیتوپلاسم دانه دانه......................................................................................... 61

شکل4-7- A)) پرگنه­هایی به رنگ قهوه­ای کم رنگ (B) حفره­دار شدن ریسه­ها با افزایش سن.................................................................................. 62

شکل4-8- (A) پرگنه­ها به رنگ سیاه B)) سیاه رنگ و بند بند شدن ریسه­ها در مراحل نهایی

رشد ریسه­ها....................................................................................... 62

شکل4-9- مناطق عمده گسترش بیماری در مازندران.............. 63

شکل4-10- رشد عادی و نرمال قارچ عامل بیماری بر روی محیط کلرات پتاسیم............................................................................................... 64

شکل4-11- رشد قارچ عامل بیماری به شکل پرمانند بر روی محیط کلرات پتاسیم............................................................................................... 65

شکل4-12- رشد محدود قارچ عامل بیماری بر روی محیط کلرات پتاسیم 65

شکل4-13- مقایسه 24 ایزوله قارچM. phaseolina براساس میزان رشد 69

شکل4-14- میزان آلودگی خاک به اسکلروت­­های قارچ در مناطق مختلف استان مازندران........................................................................................... 71

شکل4-15- تعداد اسکلروت­ها در بافت­های مختلف خاک در مناطق مختلف مازندران........................................................................................... 72

شکل4-16- جمعیت اسکلروت­های قارچ در اسیدیته­های مختلف خاک در مناطق مختلف مازندران 73

شکل4-17- تعداد اسکلروت­های قارچ عامل بیماری در %OCمختلف 74

شکل4-18- میانگین درصد آلودگی مزارع سویا به بیماری پوسیدگی ذغالی در مناطق مختلف

استان مازندران.............................................................................. 75

شکل4-19- (A)بذور حاصل از بوته­های سالم (B) بذور حاصل از بوته­های آلوده که قادر

به جوانه­زنی نبودند................................................................... 77

شکل4-20- درصد آلودگی بذر........................................................08

فصل اول

مقدمه

1- 1- تاریخچه و گیاه شناسی سویا:

این گیاه در فارسی با نام­هایمتفاوتی از جمله، سوژا،سویا، لوبیا روغنی، لوبیا چینی، نخود فرنگی چینی ولوبیا منچوری مشهور است. نام آن علمی Glycine max (L) و ازتیره نخود (Fabaceae)می باشد که آن را بهانگلیسی soybeanمی­نامند. سویا گیاهی است که در بهاربعنوان کشت اول و در تابستان بعنوان کشت دوم کاشته میشود . سویا دارای ریشه اصلی عمیقی بوده که می تواند تا 150 سانتی متری خاک نیز نفوذ نماید. در سویا علاوه بر ریشه اصلی، ریشه فرعی به صورت حجمی نیز وجود دارد که در صورت مساعد بودن شرایط و وجود باکتری های همزیست سویا ، ازت موجود در هوا را، در گره­های ریشه سویا تثبیت می نماید . سویا گیاهی روزکوتاه است. رنگ گلهای آن متنوع می باشد سفید ، بنفش(از جمله صورتی) و گل آذین آن، خوشه ای و دانه­های آن کلیوی یا گرد می باشند. سویا در دمای 8 تا 10 درجه ی سانتی­گراد جوانه می زند، گیاهی است خودگشن و میزان دگر گشنی در آن کمتر از 5 درصد گزارش شده است . لذا می توان از بذور برداشت شده برای کشت سال های بعد استفاده کرد. گلدهی در سویا با روزهای کوتاه تحریک می شود . وزن هزار دانه در سویا بین 80 تا 450 گرم متغیر است. اما در ارقام زراعی متداول وزن هزار دانه، بین120 تا 230 گرم می باشد. دانه که بازده اقتصادی سویا است حدود 47 درصد وزن اصلی گیاه را درزمان رسیدن تشکیل می دهد.این گیاه برای اولین بار در دشتهایشمال چین در قرن یازدهم قبل از میلاد کشت می شد و بیش از 3000 سال قدمت دارد. طی چندین هزار سال سویا در شرق آسیا جهت تغذیه و بعنوان داروی تعدادی از بیماریهای انسان و همچنین تغذیه دام به کار می رفت. امروزه حدود 30 درصد روغن گیاهی در دنیا، از سویا بدست می­آید. میزان خسارت این بیماری((M. phaseolina در کاهش محصول سویا در کشورهای آرژانتین، برزیل، کانادا، هندوستان، پاراگوئه و ایالت متحده امریکا در سال 1994 برابر با 23/1 میلیون تن (Wrather, 1995; Wrather et al., 1997) گزارش گردید. کاهش محصول بر اثر این بیماری در ایالات متحده امریکا 98/1 ، 28/0 و 49/0 میلیون تن به ترتیب در سالهای 2003، 2004 و 2005 بوده است (Wrather and Koenning, 2006).این دانهروغنی به عنوان یک محصول بومی تا آغاز این قرن کهآمریکا آن را به یک محصول تجارتی عمده تبدیل کرد در انحصار آسیا باقی ماند.سویا در سال 1882 به برزیل راه یافت. برزیل اکنون یکی از تولید کنندگان و صادر کنندگان عمده سویا در جهان است. اروپائیان هم در قرن 17 با سویا به عنوان یک غذای عجیب شرقی آشنا شدند. سویا در سال 1790 به انگلستان راه یافت و در باغ‌های نباتی کاشته شد. در حال حاضر آمریکا بیشترین میزان تولید انواع سویا را در اختیار دارد که هر چند از حیث ظاهر شباهتی به هم ندارند اما از نظر ژنتیکی مشابه هستند. همچنین آمریکا بزرگ‌ترین صادرکننده سویا در دنیاست و همراه با چین و برزیل بیش از 90 درصد نیاز جهان را تأمین می‌کنند(Smith and Carvil, 1997). در سال‌های 1310 و 1316، انواعی از سویا از چین و هندوچین به ایران آورده شد و مورد آزمایش قرار گرفت. همچنین طی سال‌های 1318 و 1319 انواع مختلفی سویا از آلمان وارد کشور شد و در بنگاه اصلاح نباتات کرج مورد آزمایش قرار گرفت. تمام این آزمایش­ها حاکی از عملکرد خوب تولید بود. زراعت سویا به عنوان دانه روغنی از حدود سال1342 با وارد کردن بذر آن به ایران در مناطقی مانند مازندران آغاز شد(وب سایت وزارت کشور). استان مازندران دارای شرایط آب و هوایی مساعد برای کشت سویا در کشور بوده و هر ساله حدود 30 هزار هکتار از اراضی آن به کشت سویا اختصاص می­یابد که با توجه به متوسط عملکرد2700 کیلوگرم در هکتار، این محصول نقش مهمی را در تأمین بخشی از نیاز کشور به دانه­های روغنی تأمین می کند(رعیت پناه، 1382). کنترل بیماری پوسیدگی ذغالی در زراعت سویا از اهمیت فراوانی برخوردار است. در استان مازندران در سال 1370 در شهرستان های جویبار و کیاکلا میزان آلودگی به بیماری تا 70 درصد نیز مشاهده گردید که در اثر شدت زیاد آلودگی بعضی از مزارع قابل برداشت نبوده است در این مناطق عملکرد محصول به 900 کیلو گرم در هکتار کاهش یافته بود(رعیت پناه، 1371). بررسی های انجام شده در سال های 81-80 نشان داد که ارقام و لاین های مختلف سویا واکنش های متفاوتی نسبت به بیماری پوسیدگی ذغالی نشان دادند که منجر به معرفی دو رقم متحمل به نامهای ساری و تلار در استان مازندران گردید(رعیت پناه و همکاران1381، رعیت پناه و همکاران 1383). هم اکنون مهم‌ترین مناطق کشت سویا در ایران به ترتیب شامل استان‌های مازندران، گلستان،لرستان، آذربایجان شرقی و دشت مغان است. از نظر پراکنشجغرافیایی این محصول، بیش از 90 درصد از اراضی زیرکشتسویا در استان‌های مازندران و گلستان قرار دارد. بنابراین وضعیت تناوب اراضی و به طور کلی الگوی کشت سالا‌نه در این دو استان نقش عمده‌ای در تعیین میزان سطح زیرکشت سویا در سطح کشور دارد(دفترآمار و فناوری اطلاعات وزارت کشاورزی، 1387). دانه سویا به طور متوسط حاوی 18 درصد روغن و44 درصد پروتئین است که می‌تواند مهم‌ترین ماده اولیه صنایع روغن‌کشی و تولید فرآورده‌های پروتئینی و خوراک دام باشد. در حال حاضر این دانه روغنی از نظر مجموع تولید و تجارت بین‌المللی مهم‌ترین دانه بقولا‌ت است(وب سایت وزارت کشور). جدول 1-1 و 1-2 سطح زیر کشت سویا را در عمده­ترین کشورهای تولید کننده و همچنین در ایران و استان مازندران نشان می­دهد.

جدول 1-1- سطح زیر کشت و میزانتولیدسویا دردنیاوعمدهترین کشورهایتولیدکننده طی سالهای 2003 تا 2006

میزان تولید(هزار تن)

سطح زیر کشت(هکتار)

نام کشور

2006

2005

2004

2003

2006

2005

2004

2003

سال

79160

78564

75314

72746

31351000

30371000

29000456

28506800

آمریکا

36270

35461

32546

30821

14000000

13541000

12974700

13232400

برزیل

14900

14500

14000

13705

9100000

8907000

8201970

8206870

چین

19800

19100

18450

18000

8215000

7610000

7509000

6954000

آرژانتین

                 

 جدول1-2- سطح زیر کشت و میزان تولید سویا درکشور و استان­ مازندران طی سال­های 1385 تا 1389

میزان تولید(هزار تن)

سطح زیر کشت(هکتار)

استان ها

1389

1388

1387

1386

1385

1389

1388

1387

1386

1385

سال

21600

28900

40400

31397

5/26793

10200

12270

17289

20100

18106

مازندران

157440

172838

176580

177627

157443

77210

82245

86326

86170

79281

کل کشور

 

1-2- بیماری های سویا:

سویا دارای بیماری‌های قارچی، باکتریایی، ویروسی و نماتدی می‌باشد که از بیماری‌های قارچی میتوان به پوسیدگی ذغالی[1] سویا، پوسیدگی فیتوفترایی سویا، بیماری لکهارغوانی بذر سویا، لکه قهوه­ای سویا، زنگ سویا، سفیدک(کرکی) داخلی سویا، لکه موجی سویا، بیماری گیاهچه سویا و آنتراکنوز سویا اشاره نمود.از بیماری‌های باکتریایی معمولاً سوختگی‌های باکتریایی، خشکیدگی و پژمردگی باکتریاییو از انواع بیماری‌های ویروسی می‌توان ویروس موزائیک سویا را نام برد. از بیماری­های نماتدی سویا می­توان نماتد سیست سویا((Heterodera glycinesو نماتد مولد گره سویا((Meloidogyne incognitaرا نام برد که این عوامل بیماری­زا به ترتیب باعث ایجاد علائمی نظیر رنگ پریدگی بوته­ها، کوتاه ماندن بوته­ها، توسعه کم ریشه­ها، کاهش تعداد غده­های تثبیت کننده ازت، نکروزه وقهوه­ای شدن ریشه­ها، تشکیل گره­های نماتد در ریشه، کاهش تعداد غلاف و کاهش وزن هزار دانه می­گردد. از میان بیماری­های قارچی پوسیدگی ذغالی یکی از مهمترین بیماری‌های شایع سویا است که سبب خسارت شدیدی به مزارع سویا شده و عملکرد را شدیداً کاهش می‌دهد.

1-2-1-پوسیدگی ذغالی(Soybean Charcoal Rot):

عامل بیماری پوسیدگی ذغالی سویا قارچ M. Phaseolina می­باشد. در زراعت سویا اسکلروت­های رها شده از بوته­های آلوده در خاک و بذور آلوده به عامل بیماری باعث انتقال بیماری از سالی به سال دیگر می­گردند. اسکلروت­های موجود در خاک می­توانند سال­های زیادی بدون وجود میزبان در خاک زنده بمانند. شدت آلودگی زمانی که بوته ها در تنش رطوبتی یا کمبود مواد غذایی، فشردگی خاک، آلودگی به نماتدها و سایر عوامل بیماری زا باشند، به شدید ترین شکل دیده می شود. علائم بیماری در مرحله گیاهچه زمانی که شدت آلودگی در خاک زیاد باشد و در صورت کاشت بذور آلوده به عامل بیماری در شرایط خشک وگرم باعث پژمردگی و از بین رفتن بوته­ها می­گردد. در صورت وجود رطوبت و خنکی هوا قارچ عامل بیماری به صورت پنهان در بوته­ها باقی مانده ومعمولا پس از گلدهی در شرایط استرس خشکی و گرما ظاهر می شود. این بیماری در درجه اول یک بیماری ریشه و طوقه است ولی می تواند در قسمت های هوایی گیاه نیز ظاهر شود. در بافت های آلوده، ریشه اصلی وقسمت پایین ساقه نوعی تغییر رنگ متمایل به خاکستری گسترش می یابد. سرانجام علائم بیماری گرداگرد ساقه را می­گیرد وسبب زرد شدن برگ­ها، پژمردگی ومرگ بوته می شود. در این مرحله با تشکیل اسکلروتها به صورت پوششی از پودر زغال مانند در روی اندام­ها و زیر اپیدرم نمایان می شوند به همین دلیل به این بیماری پوسیدگی زغالی گفته می شود(شکل1-1).

شکل1-1- پوسیدگی ذغالی سویا

1-2-2- بیماری پوسیدگی فیتوفترایی سویا(phytophtora rot of soybean):

بیماری پوسیدگی فیتوفترایی سویا برای اولین بار در شمال شرق هندوستان در سال 1948 گزارش گردید. اولین گزارش این بیماری از آمریکا در سال 1955 است. در این زمان این بیماری از استرالیا، کانادا، ایتالیا، ژاپن و شوروی گزارش گردید. این بیماری در شدت زیاد باعث کاهش شدید عملکرد و در روی ارقام حساس باعث 100 درصد کاهش محصول می­گردد. شدت کاهش محصول در این بیماری به نوع رقم، میزان بارندگی و زهکشی خاک بستگی دارد. شدت این بیماری در خاک­هایی با زهکش ضعیف و مناطقی با هرز آب­های سطحی بیشتر مشاهده می­گردد. بیماری پوسیدگی فیتوفترایی سویا در هر مرحله از رشد سویا ممکن است اتفاق بیفتد. این بیماری باعث مرگ گیاهچه و پژمردگی بوته­ها در مراحل بعدی می­گردد. در ارقام غیر متحمل در صورت بروز آلودگی در ساقه­ها لکه­های آبسوخته ممتد مشاهده شده، برگ­ها به رنگ زرد و پژمردگی بوته­ها مشاهده می­گردند(شکل1-2). در این بیماری برگ­های پژمرده شده چسبیده به بوته­ها باقی می­مانند. عامل بیماری قارچPhytophtora megaspermaDrechs. F. sp. glycineaKuan and Ervin است. در این قارچ اسپورانژیوفور ساده و در انتها تولید اسپورانژیوم(کنیدی)به ابعاد 53-32 ×65- 42 میکرومتر و بدون پاپیل می­کند. اسپورانژیوم­های تولید شده به راحتی توسط باد پراکنده می­شوند. این اسپورانژیوم­ها تولید وزیکول و زئوسپور ­کرده و یا این که می­تواند مستقیماً جوانه زده و باعث گسترش آلودگی در مزارع گردند. درجه حرارت بهینه برای تولید زئوسپور 20 درجه سانتی­گراد است. قارچ عامل بیماری بر روی بقایای گیاهان آلوده و همچنین بر روی گیاهان میزبان و یا با تشکیل اُاسپور با دیواره­های سخت و از طریق بذر از سالی به سال دیگر باعث انتقال بیماری می­گردد.

شکل1-2- بیماری پوسیدگی فیتوفترایی سویا

1-2-3- بیماری مرگ گیاهچه :(Damping off)

قارچ عامل بیماری(Rhizoctonia solani) باعث پوسیدگی بذر قبل از جوانه زدن و همچنین بعد از جوانه زدن باعث مرگ گیاهچه می­شود. در صورت شدت آلودگی این قارچ باعث کاهش 50 درصد بوته­ها و 40 درصد محصول در برزیل و آمریکا شده است. قارچ عامل بیماری دارای دامنه میزبانی زیادی شامل محصولات زراعی، سبزی­ها، نباتات زینتی و درختان میوه می­گردد. علائم آلودگی در مرحله گیاهچه در محل طوقه به صورت لکه­های قهوه­ای آبسوخته و فرو رفته مشاهده می­شود(شکل1-3). جدایه­های قارچ رایزوکتونیا سولانی در گروه­های مختلف آناستوموزی دسته­بندی می­شوند. رایزوکتونیای گروه 4 آناستوموزی(AG-4) دارای شدید­ترین قدرت بیماری­زایی بر روی سویا می­باشد اماAG-1, AG-2-1, AG-2-11, AG-3, AG-5 نیز باعث بیماری در روی سویا می­گردند.بیشتر جدایه­های این قارچ بر روی محیط PDA در حرارت 25 تا 30 درجه سانتی­گراد به خوبی رشد می­کند. ریسه­ها در ابتدا شفاف و کم کم به رنگ قهوه­ای تا تیره در می­آیند. فاصله بین جداره­های عرضی در این قارچ زیاد است. این قارچ در داخل خاک بدون وجود میزبان به صورت ساپروفیتی می­تواند به خوبی به زندگی خود ادامه دهد. رشد این قارچ در خاک به مقدار ماده آلی ، رطوبت خاک، درجه حرارت، PH و جمعیت سایر میکروارگانیسم­های خاک بستگی دارد. جمعیت این قارچ بیشتر تا عمق 10 سانتی­متری خاک پراکنده است. میزان این قارچ با افزایش عمق خاک کاهش پیدا می­کند. اگر میزان آلودگی خاک به اندازه 1 میکرو­گرم از میسلیوم قارچ در هر گرم خاک باشد باعث ایجاد بیماری در سویا می­گردد. این قارچ تولید آنزیم­های پکتولیتیک وپروتولیتیک می­کند.بذر ضعیف عامل اصلی برای نفوذ قارچ ها می باشد .ضعف شاید به خاطر صدمات مکانیکی ، فیزیولوژیکی یا پاتولوژیکی باشد .اگر بذر صدمه مکانیکی ببیند باعث نفوذ پاتوژن ها می شود که باعث آلودگی بذر می گردد. عوامل خاکی مثل دما و رطوبت و خشکی نامناسب ممکن است باعث تشدید آلودگی شود.

شکل1-3- بیماری مرگ گیاهچه سویا

1-2-4-بیماری ناشی از نماتدها در سویا:

بیش از 100 گونه نماتد بیماری­زا در دنیا از روی سویا گزارش گردید. علائم بیماری نماتدی بر روی سویا شامل کاهش رشد، زردی برگ­ها و در نهایت کاهش عملکرد وکیفیت دانه­ها می­باشد. میزان خسارت این بیماری­ها بر روی سویا به میزان جمعیت نماتدها در خاک، نوع شخم، شرایط محیطی و رقم بستگی دارد. نماتدهای بیماری­زای مهم بر روی سویا شامل Heterodera وMeloidogyneهستد. در بسیاری از موارد در مزارع سویا در اثر این بیماری غده و تورم بر روی ریشه­ها مشاهده می­شوند(شکل1-4). در خاک­های آلوده برای کاهش جمعیت نماتد در خاک و کنترل بیماری استفاده از تناوب زراعی با گیاهان غیر میزبان از اهمیت زیادی برخوردار است. برای کاهش درصد آلودگی و افزایش عملکرد محصول مهم­ترین روش استفاده از ارقام مقاوم به نماتد می­باشد.

شکل1-4- نماتد گره ریشه

1-3- اهداف تحقیق:

استان مازندران دارای شرایط آب و هوایی مساعد برای کشت سویا در کشور بوده و هر ساله حدود 30 هزار هکتار از اراضی آن به کشت سویا اختصاص می­یابد که با توجه به متوسط عملکرد 2700 کیلوگرم در هکتار، این محصول نقش مهمی را در تأمین بخشی از نیاز کشور به دانه های روغنی تأمین می کند. بیماری پوسیدگی ذغالی هر ساله، بخصوص در سال­های خشک و کم باران باعث آلودگی مزارع سویای استان و کاهش کمیت و کیفیت محصول می­گردد. بدین منظور کنترل و کاهش درصد آلودگی به این بیماری در مزارع مهم می­باشد. برای مدیریت کنترل بیماری بررسی بیولوژی قارچ عامل بیماری و عوامل موثر در زنده ماندن آن دارای اهمیت زیادی است. در این تحقیق مزارع سویای مناطق مختلف استان مازندران برای این منظور مورد بازدید و بررسی قرار گرفت. به طور خلاصه، مهمترین اهداف مورد مطالعه در این تحقیق عبارتند از:

1- تعیین نقشه پراکنش بیماری پوسیدگی ذغالیPhaseolina)(Macrophominaدر مزارع سویای استان مازندران

2- استفاده از محیط اختصاصی کلرات پتاسم برای گروه­بندی جدایه­های قارچM. phaseolina در استان مازندران

3- تعیین میزان اسکلروت های قارچ عامل بیماری در خاک که باعث بقای عامل بیماری و انتقال آن از سالی به سال دیگر می­گردد

4- تعیین تاثیر بافت خاک، اسیدیته خاک و میزان ماده آلی خاک بر میزان جمعیت اسکلروت­های قارچ عامل بیماری در داخل خاک

5- تعیین دماهای کمینه، بهینه و بیشینه سرعت رشد پرگنه­های قارچ

6- مشخص کردن درصد آلودگی بذر برای تعیین بذرزاد بودن قارچ عامل بیماری

7- ثبت علائم بیماری در مراحل مختلف رشد سویا

. Charcoal rot1

 





تعیین رابطه و سهم پیش بینی کنندگی تاثیر هوش معنوی و عمل به باورهای دینی بر تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار.

تعیین رابطه و سهم پیش بینی کنندگی تاثیر هوش معنوی و عمل به باورهای دینی بر تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار.

تعیین رابطه و سهم پیش بینی کنندگی تاثیر هوش معنوی و عمل به باورهای دینی بر تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار.

فصل اول
کلیات پژوهش
فصل اول: کلیات پژوهش
1-1- مقدمه
تنظیم هیجان نقش مهمی در سازگاری ما با وقایع استرسزای زندگی دارد. یکی از راهبردهای نظمجویی هیجان، تنظیم هیجان شناختی است، که دلالت بر شیوه شناختی دستکاری اطلاعات فراخواننده هیجان دارد. نتایج پژوهشها نشان میدهند که ظرفیت افراد در تنظیم مؤثر هیجان شناختی بر بهزیستی روانشناختی، جسمانی و بینفردی تأثیر میگذارد. از آنجایی که اثربخشی فردی در تنظیم هیجان شناختی و شناسایی عوامل زیربنایی مؤثر در آن امری اساسی به شمار میرود و انسان موجودی زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی است، در بررسی مسائل مربوط به او و دستیابی به نتایج دقیق و جامع، نیازمند بررسی تکتک این ابعاد بر مساله مورد بررسی و سپس برنامهریزی جهت ایجاد تغییر بهینه است. بنابراین در پژوهش حاضر میخواهیم به بررسی رابطه تنظیم هیجان شناختی، هوش معنوی و عمل به باورهای دینی در زنان باردار بپردازیم زیرا بهداشت روانی زنان در این دوره اهمیت دوچندان مییابد و در سلامت جسمانی و روانی مادر و جنین نقش بسزایی دارد. در این فصل به بیان مسئله، ضرورت و اهمیت پژوهش، هدفها و سؤالات پژوهش و تعریف نظری و عملیاتی متغییرها با هدف شناخت بیشتر موضوع خواهیم پرداخت.
1-2- تعریف موضوع و بیان مسأله
تنظیم هیجان، مؤلفههای تحولی و پیامدهای آن موضوعی است که به موازات توجه مجدد به هیجانات، اهمیت و تفسیر جدیدی پیدا کرده و در زمینههای متعدد دیگری چون رشد شناخت بر خود، رشد شناخت و گویایی، و تکامل دستگاه عصبی– فیزیولوژیک گسترش یافته است. منظور از تنظیم هیجان گماشتن افکار و رفتارهایی است که به عملکرد هر چه بهتر در زندگی بینجامد (امینآبادی، دهقانی و خداپناهی، 1390). در دیدگاه سازمانی، پاسخهای هیجانی قابلیت انعطاف دارند و قالبی نیستند، حساس به موقعیتهایند، با سرعت در برابر شرایط تغییر میکنند، به نحوی که کنشوری سازنده ارگانیسم زنده بتواند در سطح بالاتری تنظیم شود و فرآیندهای تنظیمگر هیجاناتاند که میتوانند این امور را انجام دهند. فقدان توانایی تنظیم هیجان میتواند منجر به برانگیختگیهای هیجانی زیان آور، ناسازگاری و عدم هدایت هیجانها شود و بدین ترتیب مانع از داشتن توانایی عملکردی سازش یافته و شایسته گردد (گرنفسکی و کریج، 2006).
هنگامی که فرد با یک موقعیت هیجانی روبرو میشود، احساس خوب و خوش بینی برای کنترل هیجان کافی نیست بلکه وی نیاز دارد که در این موقعیتها بهترین کارکرد شناختی را نیز داشته باشد (رضوان، بهرامی و عبدی، 2006). در اصل در تنظیم هیجان به تعامل بهینهای از شناخت و هیجان جهت مقابله با شرایط منفی نیاز است (اکنر و گراس، 2005). زیرا انسانها با هر چه مواجه میشوند آن را تفسیر میکنند و تفسیرهای شناختی تعیینکننده واکنشهای افراد است (عبدی، باباپور و فتحی، 1389).
پژوهشها نشان دادهاند که طبقه قدرتمندی از تنظیم هیجان شامل راههای شناختی اداره اطلاعات هیجانی تحریککننده است (اکنر و گراس، 2005). تغییر در هر کدام از بخشهای مختلف عملکرد سیستمهای شناختی، از قبیل؛ حافظه، توجه و هوشیاری موجب تغییر خلق میشود. بنابراین نمیتوان نقش تنظیم هیجان شناختی را در سازگاری افراد با وقایع استرسزای زندگی نادیده گرفت (گرنفسکی و کریج، 2006). تنظیم هیجان شناختی به تمام سبکهای شناختی اطلاق میشود که هر فردی از آن به منظور افزایش یا کاهش و یا حفظ هیجان خود استفاده میکند (گراس، 2001).
تنظیم هیجان بوسیله شناخت به طرزی تفکیک ناپذیری با زندگی افراد رابطه دارد، تنظیم هیجان شناختی همراه همیشگی آدمی است که به مدیریت یا تنظیم عواطف و هیجانها کمک میکند و به انسان توان سازگاری بیشتر به خصوص بعد از تجارب هیجانی منفی را میدهد (موریس، سیلک، استنبرگ، مایرز و رابینسون، 2007). از عواملی که میتواند به تنظیم هیجان شناختی کمک کند بکارگیری الگوهای معنوی و دینی در زندگی روزمره بشر است که میتواند احساس امنیت جسمانی، شناختی و هیجانی را فراهم آورد (پکوک و پولاما،1994) و موجب افزایش سازگاری و بهزیستی انسان شود (آمرام، 2007).
دین حقیقتی است که در جنبهها و ابعاد گوناگون زندگی انسان حضور جدی و قابل توجهی دارد. تحقیق در باب دین یا دینپژوهی نیز عرصهها و شاخههای متعددی یافته است. به گونهای که رشتههای علمی بسیاری در زمینههای مختلف معارف بشری تدوین و تکوین پیدا کردهاند که در این بین میتوان به روانشناسی دین اشاره کرد. وقتی از مفهوم روانشناسی دین استفاده میشود مراد تحقق و بروز و ظهور دین در رفتار بشر است، به سخن دیگر تدین و دینداری مورد نظر است نه چیز دیگر (آذربایجانی و موسوی اصل، 1385).
در دو دهه گذشته روانشناسی دین و مطالعه موضوعات معنوی به طور فزایندهای مورد توجه روانشناسان قرار گرفته است و در اکثر این مطالعات یک رابطه مثبت بین باورهای دینی و معنویت با سلامت روان افراد یافت شده است، در چند سال اخیر مفهوم جدیدی وارد حوزه روانشناسی دین شده و آن مفهوم هوش معنوی میباشد (رجایی، بیاضی و حبیبی پور، 1388). هوش معنوی سازههای معنویت و هوش را درون یک سازه جدید ترکیب میکند. هوش معنوی به عنوان زیربنای باورهای فرد نقش اساسی در زمینههای گوناگون به ویژه ارتقاء و تأمین سلامت روانی دارد (یعقوبی، 1389) و دارای چندین مؤلفه میباشد که یکی از این مؤلفهها به رابطه بین معنویت و حل مسائل و مشکلات یا به عبارت دیگر به رابطه دین و معنویت با مهارتهای حل مسأله اشاره دارد (رجایی و همکاران، 1388). افراد دارای هوش معنوی بالا، افرادی انعطافپذیر، دارای درجه بالایی از هوشیاری نسبت به خویشتن و توانمند در رویارویی با مشکلات و دردها و چیره شدن بر آنها هستند (هالما و اسرینسیک، 2004). هوش معنوی مجموعهای از تواناییها، ظرفیتها و منابع معنوی میباشد که کاربرد آنها در زندگی روزانه موجب افزایش انطباقپذیری میشود (کینگ، 2007). زوهر و مارشال (2000)، معتقدند هوش معنوی زاییده بینشی عمیق در تندباد حوادث روزگار است و شخص را در برابر رویدادها و حوادث تلخ و شیرین زندگی آبدیده میکند، تا از سختیهای زندگی نهراسد و با صبر و تفکر با آنها مقابله نموده و راه حلهای منطقی و انسانی برای آنها بیابد؛ و آن را هوشی میدانند که به وسیله آن افراد به مشکلات معنایی و ارزشی پرداخته و آنها را حل میکنند. هوش معنوی نوعی از هوش است که با استفاده از آن افراد قادر میشوند تا فعالیتها و زندگی خود را در مسیری عمیقتر، غنیتر و معنادارتر هدایت کنند.
در اکثر مطالعات یک رابطه مثبت بین معنویت و باورهای دینی با سلامت روان افراد یافت شده است. دین میتواند به عنوان یک نظام اجتماعی پیچیده، بر رفتار و بازخوردهای مهم از جمله برنامهریزی خانواده، کار، چگونگی تفسیر زندگی روزانه و برداشت از امور مختلف و تنظیم هیجان تأثیر بسزایی داشته باشد. سلیگمن (2000) اظهار میدارد افرادی که امور مذهبی را به جا میآورند شادتر از سایر اشخاص هستند به این معنا که از راهبردهای مثبت تنظیم هیجان بیشتر از راهبردهای منفی تنظیم هیجان استفاده میکنند.
کیم و دیگران (2004) به این نتیجه دست یافتند که عمل به باورهای دینی با هیجانات و عواطف مثبت مانند خوشخلقی، شادکامی، مهربانی، اعتمادبهنفس، توجه و آرامش رابطه مثبت دارد. مکنلتی و دیگران(2004) نشان دادند که دین تأثیر قابل توجهی در سازگاری دارد. عمل به باورهای دینی به معنای به کار بردن دین در جنبه سهگانه اعتقادات، عبادات و اخلاقیات میباشد (شاه نظری 1385). منظور از اعتقادات بخشی از شناخت و دانش دینی است. عبادات همان شعائر دینی است و اخلاقیات هم بخشی از تعالیم اسلام است که رفتارهای پسندیده و ناپسند را مشخص میکند.
این پژوهش بر روی زنان باردار انجام شد به این علت که بارداری یک دوره حاد در زندگی زنان است که در طی آن تغییرات هیجانی، جسمانی و اجتماعی زیادی رخ میدهد (لارا، لی، لتچیپیا و هاچهوزن، 2008). حدود %90 از زنان دست کم یک مرتبه در طول زندگی باردار میشوند؛ بارداری رویدادی است که بسیاری از دیدگاههای زندگی یک زن را تغییر میدهد و ظرفیت مهمی است که در سلامتی، خوشبختی و نقشهای اجتماعی یک زن تأثیر میگذارد (هیوزینک، مولدر، مدینا و بیتکلار، 2004). دوران حاملگی یکی از پر استرسترین دوران زندگی زن میباشد و حتی استرس ناشی از تولد اولین فرزند در جداول استرس روانی- اجتماعی، جزء استرسهای شدید طبقهبندی میشود، در این دوران امکان بروز حالتهایی مانند نوروز، افسردگی، اضطراب، ترس مرضیو اختلال وسواسزیاد است (فروزنده، 1377). و ضرورت تنظیم هیجان شناختی هر چه بیشتر در این دوران اهمیت پیدا میکند و انجام پژوهشهای بیشتر برای تعیین عوامل مؤثر در کنترل هیجان ضرورت دارد.
حاملگی تجربه جسمی، روانی مهمی است که سبب ایجاد تغییرات زیادی در زنان میشود که میتواند زمینهساز بروز اضطراب زیادی در زنان گردد (رفیعی، اکبرزاده، اسدی و زارع، 1392). اغلب زنان نسبت به تولد و نگهداری فرزند احساس دوگانه دارند و از زایمان و به دنیا آوردن کودک نابهنجار و از اینکه نتوانند مادر خوبی باشند ترس دارند (هریس، لاوت، اسمیت و رید، 1996). تأثیر فرایندهای روانشناختی مادر بر رشد و سلامتی جنین بسیار گسترده و فراگیر است، چرا که فضای درون رحمی پیوسته از هیجانها و وضعیت روانی مادر تأثیر میپذیرد (مولاوی، موهدی و بنگر، 2002). در صورتی که زنان در مدت حاملگی دچار استرس هیجانی شدید شوند، کودکان آنها در معرض انواع مشکلات قرار میگیرند. افسردگی شدید با میزان سقط زودرس، کم وزنی هنگام تولد و بیماری تنفسی نوزاد ارتباط دارد (فروزنده،1377).
رایگان شلمانی، خداکرمی، حسنزاده خوانساری و اکبرزاده باغبان (1391) در پژوهش خود نقل میکنند: دوران بارداری، یکی از مهمترین مراحل زندگی یک زن است، این دوره اگرچه برای بیشتر زنان، دورهای مسرتبخش تلقی میشود، اما اغلب، یک دوره پر استرس همراه با تغیرات فیزیولوژیکی و روانی به حساب میآید (بنت و برون، 2005). در این دوره تغییرات بیوشیمیایی، فیزیولوژیک و آناتومیک زیادی در بدن زن رخ میدهد (کنینگهام، کننس و هوث، 2005). وضعیت روحی زن در بارداری تحت تاثیر تغییرات هورمونی قرار میگیرد و برای زنانی که بارداری را یک عمل بیولوژیک کاملکننده میدانند، این امر بسیار مسرتبخش و خشنودکننده است، اما بسیاری از زنان دورهای از اضطراب را در این دوران سپری مینمایند، زیرا طی دوره بارداری، فرد دستخوش بزرگترین تغییرات در شیوه زندگی خود میشود و باید در تصویر شخصیتی خود دست به تغییر بزند و به حالت مادری درآید (کنینگهام، کننس و هوث، 2010).
با وجود یافتههای فوق، از آنجا که زنان در دوران بارداری تغییرات روانی زیادی را تحمل میکنند و تأثیرپذیری آنان نسبت به استرسهای متفاوت زندگی در این دوره افزایش مییابد، این دوران از نظر روانی اهمیت پیدا میکند و لزوم تنظیم هیجان شناختی کارآمد ضرورت مییابد. از آنجایی که مفهوم سبکهای تنظیم هیجان شناختی در حال حاضر تازه در عرصه ارائه پژوهشهای روانشناختی وارد شده است و درباره رابطه آن با هوش معنوی و عمل به باورهای دینی مطالعهای انجام نشده، به همین لحاظ، در تحقیق حاضر سعی شده است به بررسی این موضوع پرداخته شود که هوش معنوی و عمل به باورهای دینی با توجه به نقش آنها در سازگاری، انطباق پذیری و بهزیستی هر چه بیشتر در زندگی بشر، میتوانند به زنان باردار در تنظیم هیجان شناختیشان کمک کند؟ آیا هوش معنوی بالاتر، تنظیم هیجان شناختی بهتری را در زنان باردار پیشگویی میکند؟ آیا رابطهای بین هوش معنوی و عمل به باورهای دینی وجود دارد؟ و آیا بین عمل به باورهای دینی و تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار رابطهای مشاهده خواهد شد؟
1-3- ضرورت و اهمیت پژوهش
شیوع بیماریهای غیرواگیر متأثر از صنعتی شدن و سبک زندگی مدرن به سرعت در حال گسترش است که بیتوجهی و عدم برنامهریزی جهت کنترل آن میتواند عواقب غیر قابل جبرانی را به دنبال داشته باشد (حسینی، 2010، و کیولاس، 2010). یکی از مسائل بسیار مهم و ضروری، تشخیص عوامل مؤثر بر بهداشت روانی و تنظیم هیجان است. مذهب یک عامل اصلی در زندگی بسیاری از انسانها است و میتوان میزان دینداری و معنویت فرد و تعهد او به آداب و تعالیم دینی و مذهبی را یکی از عوامل بسیار مهم و تأثیرگذار بر تنظیم هیجان و بهداشت روانی او دانست (اسپیندلا، ویل و بیلو، 2010). در طول تاریخ بشر، دین همواره یکی از دغدغههای مهم انسان بوده و آدمی هرگز خود را بینیاز از آن ندانسته است. در عصر حاضر که بشر پس از فراز و فرودهای بسیار، به مرحلهای رسیده که ضرورت گرایش به دین و معنویت حاصل از دینداری را برای خود با تمام وجود احساس میکند، برای رهایی از پریشانی و دستیابی به آرامش و تنظیم هیجان در جستجوی پناهگاهی است.
ازدیدگاه یونگ، دین یک حالت خاص روح انسانی است که بر طبق معنای اصلی کلمة دین در زبان لاتین میتوان آن را چنین تعریف کرد: دین، یک حالت مراقبت، تذکر و توجه دقیق به بعضی از عوامل مؤثر است که بشر نام «قدرت قاهره» را به آن اطلاق میکند (کویینگ، 1380). در واقع، دین و دینداری حقیقتی است که پیوسته با بشر بوده و شالوده زندگی وی را تشکیل میدهد. راش، پدر روانپزشکی آمریکا اظهار نموده، مذهب آن قدر برای پرورش سلامت روان آدمی اهمیت دارد که هوا برای تنفس (شهبازی، 1375). ویلیامجیمز(1359) نیز بیان میکند که ایمان یکی از قوایی است که بشر به کمک آن زندگی میکند و نبودن آن در حکم سقوط بشر است. وی همچنین بیان داشته است که مؤثرترین داروی شفابخش نگرانیها، ایمان و باور دینی و معنویت است و میتواند به انسان در اداره و تنظیم هیجانات کمک کند. اهمیت معنویت و رشد معنوی در انسان، در چند دهه گذشته به صورتی روز افزون توجه روانشناسان و متخصصان بهداشت روانی را به خود جلب کرده، هوش معنوی یکی از این مفاهیم است که مورد توجه و علاقه جهانی روانشناسان قرار گرفته است. پیشرفت علم روانشناسی از یک سو و ماهیت پویا و پیچیده جوامع نوین از سوی دیگر، باعث شده است، نیازهای معنوی بشر در برابر خواستهها و نیازهای مادی قدعلم کنند و اهمیت بیشتری بیابند. چنین به نظر میرسد که مردم جهان، بیش از پیش به معنویت و مسائل معنوی گرایش دارند و روانشناسان و روانپزشکان نیز به طور روز افزون در مییابند که استفاده از روشهای سنتی و ساده، برای تنظیم هیجان و درمان اختلالات روانی کافی نیست (وست، 1999؛ شهیدی و شیر افکن،1383). هوش معنوی در مورد چگونگی رفتار و تصمیمگیری عملی ماست و آنچه در دنیای پر استرس امروز در تعامل با افراد و شرایط سخت انجام میدهیم، هوش معنوی ما را در به کار بردن منابع عمیق درونی که از قابلیت مراقبت و قدرت تحمل و تطبیق حاصل میشود یاری میرساند. هوش معنوی برای فهمیدن معنای رویدادها و شرایط و ساختن معنا برای کارها و تنظیم هیجان از طریق شناخت ضروری است (آمرام، 2007).
نقش مهم تنظیم هیجان در سازش با مسائل تنیدگیزا موضوعی است که اهمیت آن را پژوهشهای متعددی که در این حوزه صورت گرفته، نشان میدهد (گرانقسکی و کریج، 2006). تنظیم هیجان موفق همراه با دستاوردهای مثبت میباشد، دستاوردهایی چون رشد صلاحیتهای اجتماعی (آیزنبرگ، 2000) و سلامتی به کارگیرنده تنظیم هیجان و در مقابل، هیجان تنظیم نشده با اشکال برجسته آسیبهای روانی همراه است، مثلا گفته شده که عدم تنظیم هیجان میتواند منادی رفتارهای مشکل آفرینی همچون خشونت باشد (دیلون، ریچی، جانسون و لابار، 2007). تنظیم هیجان نقش برجستهای در تحول و حفظ اختلالات هیجانی دارد و حیطه گستردهای از هوشیار و ناهوشیار، فیزیولوژیکی و رفتاری و فرایندهای شناختی را شامل میشود (گراس و مونز، 1995). فرایندهای شناختی میتوانند به ما کمک کنند تا بتوانیم مدیریت یا تنظیم هیجانها و یا عواطف را بر عهده بگیریم تا از این طریق بر مهار هیجانها بعد از وقایع اضطرابآور و تنیدگیزا توانا باشیم (گرانقسکی، کریج و اسپین هاون، 2001).
در این تحقیق زنان باردار به عنوان جامعه مورد پژوهش انتخاب شدند که علت آن اهمیت وضعیت روانی مادر باردار در دوران بارداری و تاثیر بسزای آن بر سلامت جنین میباشد. توجه نداشتن به وضعیت روانی مادر باردار میتواند با عواقب وخیمی همراه باشد (بناری، پنتو، آهن، اینرسون و همکاران، 2004). بارداری یکی از حساسترین دورههای زندگی زنان است و روابط جنسی و زناشویی در اثر تغییرات فیزیکی و روانشناختی متعدد دوران بارداری دستخوش تغییر میشود. عواملی نظیر تغییرات فیزیولوژیکی و آناتومیکی در زنان باردار، کنار گذاردن فعالیت جنسی و ترس از آسیب به جنین و ... تأثیر منفی بر زنان گذاشته و در نهایت بهداشت روانی خانواده را برهم میزند (رید، 2004). حاملگی برای زن باردار و خانوادهاش رخداد ویژه میباشد. در این دوران زن باردار با تغییرات جسمی و روانی زیادی روبهرو میگردد و در صورتی که خود را با این تغییرات منطبق ننماید، و هیجاناتش را تنظیم نکند استرس زیادی به او وارد میشود. نگرانی و استرس بالا در طی دوران بارداری میتواند پیامدهای درازمدتی برای جنین داشته باشد، تنش درون رحمی موجب نارسایی و زایمان زودرس و بیماریهای کرونری در بزرگسالی میباشد (سولچینی، 2003). سطح بالای استرس مادر در اواخر دوران بارداری با کاهش تکامل ذهنی در 2 سالگی همراه است (گرین، کیفتسیوس، استام و اسنودن ، 2003). همچنین شانس کم وزنی هنگام تولد در مادران دارای مواجهه با استرس هیجانی چند برابر بیشتر از مادران دیگر است (برورز، ون، و بار، 2001). در اینجا به کار بردن راهبردهای شناختی هیجان ضرورت دو چندان مییابد. همچنین، تحقیقات نشان داده است که راهبردهای تنظیم هیجان با پریشانی روانشناختی مرتبط بوده (گرنفسکی و کریج، 2009)، سازگاری بعدی فرد را پیشبینی میکند و تمرکز بر راهبردهای تنظیم هیجان میتواند در پیشبینی و درمان مشکلات روانی، موثر باشد (برکینگ، اورث، ووپرمن، مهیر و کاسپر، 2008). ما در این پژوهش میخواهیم ببینیم که آیا به کارگیری هوش معنوی و عمل به باورهای دینی میتواند از راهبردهایی باشند که به تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار کمک کنند.
1-4- هدفهای انجام پژوهش (هدف کلی و هدف ویژه)
هدف کلی:
تعیین رابطه و سهم پیشبینیکنندگی تاثیر هوش معنوی و عمل به باورهای دینی بر تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار.
هدفهای ویژه:
1- تعیین رابطه تنظیم هیجان شناختی و هوش معنوی و مولفههایش در زنان باردار.
2- تعیین رابطه تنظیم هیجان شناختی و عمل به باورهای دینی و مولفههایش در زنان باردار.
3- تعیین رابطه هوش معنوی و مولفههایش و عمل به باورهای دینی و مولفههایش در زنان باردار.
4- تعیین سهم پیشبینیکنندگی هوش معنوی و عمل به باورهای دینی بر تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار.
5- تعیین سهم پیشبینیکنندگی مولفههای هوش معنوی و عمل به باورهای دینی بر تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار.
1-5- سؤالهای پژوهش
سؤال کلی:
آیا هوش معنوی و عمل به باورهای دینی پیشبینیکننده تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار هستند؟
سؤالهای اختصاصی:
1-آیا میان تنظیم هیجان شناختی و هوش معنوی و مولفههایش در زنان باردار رابطه وجود دارد؟
2- آیا میان تنظیم هیجان شناختی و عمل به باورهای دینی و مولفههایش در زنان باردار رابطه وجود دارد؟
3- آیا میان هوش معنوی و مولفههایش و عمل به باورهای دینی و مولفههایش و در زنان باردار رابطه وجود دارد؟
4- آیا هوش معنوی و عمل به باورهای دینی به عنوان پیشبینیکنندههای تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار هستند؟
5- کدام مولفههای هوش معنوی و عمل به باورهای دینی به عنوان پیشبینیکنندههای تنظیم هیجان شناختی در زنان باردار هستند؟